Trận Lăn Khiên (16/9/1885)
Hôm qua thất trận chua cay,
Tướng thì bị giết, voi thua chạy dài.
Mười lăm (15/9) không trận so tài,
Chỉ dành pháo kích lai rai suốt ngày.
Pháo giờ không nhắm đền đài,
Mà nhằm các tuyến, vì xài đạn bi[67]
Cơ hành của nó ly kỳ,
Bắn lên nổ lại tung bi một vùng.
Nhưng Trà Kiệu vẫn ung dung,
Đạn này quá hiếm, ví dường như không.
Bây giờ địch sợ tấn công,
Suốt ngày tổ chức bố phòng bản doanh.
Hôm nay không có giao tranh,
Tình hình sẽ chẳng yên lành ngày mai!
Đội Phổ bấm độn, không sai:
“Ngày mai trận mới, địch xài “Lăn Khiên”.
Do quân Tý Sé, Dùi Chiêng[68]
An ninh trật tự bưng biền đảm đương.
Quân nầy trực thuộc tỉnh đường,
Phải theo Nghĩa hội, chiến trường tham gia.
Họ chuyên chống với giặc ma[69]
Nên nhờ cái mộc cũng là cái khiên.
Cung tên chống đỡ liền liền,
Ngoài ra còn có nghề riêng lăn tròn[70].
Họ cần địa thế trống trơn,
Cho nên bãi Bắc, hỏi còn gì hơn“.
Sẵn đà xin phép Cố Nhơn
Cho ông bố trí chiến trường ngày mai:
“Đêm nay sau khoảng canh hai
Đôi Ba Đội Bốn phái sai nhiều người
Cắm chông dọc tuyến các ngươi,
Không cho bọn chúng “lăn” rồi tấn công“.
Ông xin các Đội vót chông
Sao cho đủ cắm, kẻo không kịp thời.
Ông còn đề nghị mỗi người
Sẵn lo giỏ đá, để đôi khi cần.
Mọi người rập tiếng “xin vâng“
Quyết tâm chuẩn bị sẵn sàng ngày mai.
Vót chông nhặt đá dài dài,
Trẻ con phụ nữ lai rai góp phần.
Sáng mai lắng đọng phân vân
Bãi chông chống nổi giặc tràn hay không?
Thình lình vang dọi thinh không,
Khiến ai cũng biết tấn công đã gần.
Giáo dân đội ngũ sẵn sàng,
Cố Nhơn thêm súng, để phòng rủi ro.
Cuối cùng thấy chẳng đáng lo
Vài ba chục mạng, dở trò ăn thua!
Đông chăng là bọn về hùa,
Reo hò ầm ỹ gạt lừa bên ta.
Sau khi dàn đội hình ra
Mới nghe “tiến tiến“, rồi la “trời trời“.
Thì ra đã vướng chông rồi,
Cố Nhơn hạ lệnh bắn bồi thị oai.
Đúng như dự đoán không sai
“Lăn khiên” vất vả, chạy dài thoát thân.
Uổng công chuẩn bị ân cần,
Mà không được thấy “khiên” lăn thế nào?
“Khiên” đi toán khác lại vào,
Chửi la ít phút, rồi chào rút lui.
Thế là mặt Bắc yên vui,
Mặt Đông sóng gió ầm ì nổi lên.
Tiếng hò tiếng hét vang rền,
Khiến ai cũng tưởng lụy phiền phen ni!
Địch quân phối trí tinh vi,
Đội rơm tiến trước, lính đi hai hàng.
Tiếp theo đại bác nghênh ngang,
Thêm nhiều tay súng, võ trang theo hầu.
Voi thì đủng đỉnh theo sau,
Bộ binh đi chót, hoạt đầu nối đuôi.
Trận nầy tưởng sẽ bại thôi,
Địch tung toàn lực, ta thời kém xa.
Cố cho Một, Bảy bung ra,
Phục ngay trên lộ để mà phản công.
Địch vì ỷ lại số đông,
Không thèm tiền sát, cũng không đề phòng.
Nên khi quân Đạo xung phong,
Tan hàng, rã ngũ, thần công vất liền.
Voi quay đầu chạy như điên,
Quan quân thất đảm, đảo điên chạy về.
Trà Kiệu như đã ước thề,
Quyết tâm truy kích, không nề gian lao.
Miễn sao khí giới gươm đao
Tịch thu cho hết, phong trào ắt tan.
Tên nào còn dám cả gan
Cứ ôm súng chạy, không toàn tấm thân.
Vì Trà Kiệu đã quyết tâm
Truy thu hết súng, diệt mầm chiến tranh.
